2 + 3 = dinsdag

Na ons IKEA-avontuur zaten Jeroen, Nina en ik wat na te praten. Het gesprek kwam op glas-in-lood en het effect van kleuren. Ik begon over het effect dat sommige mensen kennen bij bijvoorbeeld letters: dat ze daar kleuren bij zien, en dat dat een heel individueel verschijnsel is omdat iemand die dat ook heeft, heel andere kleuren erbij kan zien. Nina zei tamelijk nonchalant: dat heb ik ook!
Zij vertelde het met de weekdagen en met cijfers te hebben. Routineus somde ze op welke kleuren ze bij welke dagen en cijfers zag. Ik heb het niet onthouden, alleen dat zaterdag zandgeel was en zondag rood. Ik merkte op dat ze dus een agenda voor zichzelf zou kunnen maken zonder de letters van de dagen van de week maar alleen de kleuren ervan. En dat ze zou kunnen optellen en aftrekken met kleurtjes. Maar niet elke kleur is vertegenwoordigd in het spectrum van weekdagen en cijfers. In principe zou dus bijvoorbeeld (ik zeg maar wat) een 2 blauw kunnen zijn en een 3 rood. Als dinsdag dan paars is, is 2 plus 3 dinsdag. (Overigens ervaart Nina paars bij noch de weekdagen, noch de cijfers.) Samengestelde cijfers, bijvoorbeeld 23 bestaat simpelweg uit de kleuren 2 en 3. Het is niet zo dat 23 een heel eigen kleur heeft.
Meer informatie over dit verschijnsel is te vinden op synesthesie.nl Op die site wordt ook verteld dat synestheseten vaak helemaal niet door hebben dat de meerderheid helemaal geen kleuren ervaart. Voor henzelf is het de gewoonste zaak van de wereld, en dat komt overeen met Nina's nonchalance toen ze vertelde synesthetische ervaringen te hebben. Zoals je op de synesthesie-site kunt lezen is het een tamelijk constante ervaring: Als twee rood is als je jong bent, zal het dat ook zijn als je oud bent. Synesthesie komt in verschillende vormen voor: sommige mensen zien kleuren bij smaken, anderen zien kleuren bij muziek, anderen zien kleuren bij elke aparte letter en de kleur van woorden wordt dan vaak bepaald door de meest dominante letter. Ook kun je zien dat de klank van een woord soms terugkomt in de klank van de kleur. Ik vraag me af of Nina's zandgeel bij zaterdag ook in die lijn ligt.