Als ik zomergast zou zijn (1)

Vanavond was de eerste aflevering van dit seizoen Zomergasten.
Ik heb het niet gezien, ik mis het bijna altijd.

Hoe dikwijls niet dat ik, een ego hebbende niet ontkennend, aan bepaalde programma's op tv terugdenk, of films, en denk: dát nu zou ik selecteren. Als ik zomergast was.
Dan denk ik aan de diepzinnige opmerkingen die ik daarbij zou maken. En ik denk aan de absoluut geweldige tv-momenten die ik zou selecteren. Van die momenten waarbij anderen denken: o ja, dat heeft een geweldige indruk gemaakt destijds, wat fijn om dat terug te zien.
Of: o ja, dat heb ik destijds gemist, maar ik heb ervan gehoord en ik ben blij er nu een deel van te zien.
Of: hee, ik heb daar nooit bij stil gestaan, bij die interpretatie van zo'n programma. Wat goed, om er deze manier naar te kijken. Of desnoods: hee, wat een stomme interpretatie.
Something.

Ik ga zomergastje spelen.
Helemaal alleen, zonder interviewer die vragen stelt en zomergast die dat dan moet gaan beantwoorden. Ik ben het samen ineen.

Eerste fragment.
Ik denk dat het een aflevering was van Sonja op ...dag.
Er kwamen mensen in de studio als Stella Braam en Marieke van Leeuwen en een befaamde visagist, Arjen van de Grijn ofzo. Hij heeft veel voor Bie en Van Kooten gewerkt. Ze vertelden hoe ze het Zuid-Afrikaanse verzet hadden geholpen door mensen naar of van Zuid-Afrika te smokkelen met valse paspoorten en dergelijke, en een vals uiterlijk. Het was echt zo'n moment dat ik dacht: wat spectaculair! Wat avontuurlijk! Ik wou dat ík op zo'n filmische manier kon meehelpen met het verzet. Maar het was ook weer zo spectaculair op de een of andere manier dat het onecht leek. Verzonnen. Voor Sonja's 1-april-aflevering. Maar dat zal wel niet. Soms is het leven ook echt spectaculair. En met mijn studie heb ik ook geleerd dat journalisten voorgesprekken houden en dan in de vragen sturen naar de spannendste antwoorden. Dus het is echt. Natuurlijk is het echt. Ik heb me toch ook niet vergist toen ik begin jaren '90 de stempraktijken in Zuid-Afrika mocht aanschouwen, met rijen tot in Namibië? Misschien maak ik dat dan wel tot mijn tweede fragment.

puzzelwoorden

Ik weet niet meer hoe David en ik erover kwamen te spreken maar hij noemde de naam I.M. Pei. Ik dacht eerst dat hij zei: I am pee. Maar het bleek de naam te zijn van een ongelooflijk beroemde architect. Tenminste, dat weet ik nu. David kende de naam namelijk alleen van kruiswoordpuzzels.
Toen kwamen wij op woorden die we eigenlijk alleen van kruiswoordpuzzels kennen. Ik was een beetje te moe om met veel woorden te komen en doe ook praktisch nooit kruiswoordpuzzels. Een paar wist ik er wel: ra, iets in de mast van een schip. Tra, een open plek in het bos.
Weten jullie, beste lezers, fervente kruiswoordpuzzelaars, meer voorbeelden hiervan? Misschien kan het een leuk itempje worden voor Ewoud Sanders in NRC over van die woorden die je nooit ergens tegenkomt, zelfs niet in een verlaten tra, behalve in je vaste hoekje in de krant. Of je puzzelboekje op vakantie.

Ben ik trouwens de enige die 'puzel' zegt in plaats van 'puzzel'? Ik word altijd een beetje misselijk van het woord puzzel met de u van putlucht.
Net als het woord 'tissue', daar word ik ook altijd een beetje misselijk van. Zeg toch gewoon zakdoek, of desnoods het merk van je zakdoek. Maar een Nederlander die tissue zegt, moet gewoon weg. Weg uit dit issueland. Met zijn kleinburgerlijke issues over mensen die liegen. Oeioeioei. Ayaan Hirsi Ali liegt. Ik dacht dat politici daar beroemd om waren! Ik zit echt niet cynisch te doen ofzo. Zembla zou zulke belangrijker zaken kunnen 'ontmaskeren'.
Bovendien... sinds wanneer is het geen goeie reden om weg te vluchten van een huwelijk met een man die je neef is, waar je niet verliefd op bent en waar je zelf niet voor gekozen hebt om mee te trouwen?

Overigens een aardig artikel hierover gelezen in De Volkskrant met een aantal interessante reacties. Ik ben het tamelijk eens met Van der Linden, Steenhuis en Barend. Maar het prikkelendst vond ik wat De Vries zei: "Het is heel arbitrair of iets oud nieuws is. Het heeft ermee te maken hoe het wordt gebracht en door wie."
Door wie. Wat bedoelt hij hiermee? Dat als Zembla het brengt, een algemeen gewaardeerd programma, het breder wordt opgepakt door het publiek dan wanneer, ik noem maar wat, Z het zou brengen? Is iets pas nieuws als het bekend is bij een breed publiek? Ik kan het mis hebben maar het lijkt mij niet. Het is gewoon bekénder nieuws.
En wat bedoelt hij met 'hoe het wordt gebracht'? Dat als het serieus wordt gebracht (wij, onderzoeksjournalistiekprogramma, onthullen u, hier zijn de documenten om het te bewijzen, we hebben het gedubbelcheckt en het is echt waar) het meer nieuws zou zijn dan wanneer het een Sun-achtig artikel zou zijn? Het nieuws zou wellicht sneller opgepakt worden bij een Sun-achtig blad en minder serieus genomen worden omdat een Sun-achtig blad zo véél kan zeggen en het zo enorm kan overdrijven. Overigens is het punt in het Volkskrant-artikel nu juist dat Zembla in zekere zin óók heeft overdreven en verdacht selecteert.

Meningen hierover zijn welkom. Zowel over puzzels als over zembla.

O ja, en overigens weet ik helemaal niet waar ik het over heb. Ik heb de Zembla-uitzending niet gezien en heb het debat in de kamer ook niet gevolgd. Maar ik vind het wel een interessante discussie waar ik me graag tegenaan bemoei.
Ik vind ook zeker dat Zembla een punt heeft als het zegt dat Ayaan Hirsi Ali kritisch mag benaderd worden wat betreft haar leugens omdat ze nota bene een partij vertegenwoordigt die zich meest onverbiddelijk opstelt tegenover migranten (ik zeg expres migrant omdat ik de scheidslijn tussen 'economische vluchteling' en 'politiek vluchteling' nooit zo goed heb begrepen. Sinds wanneer is het onredelijk geworden uit je land te vertrekken omdat je (dus economisch) geen enkele manier ziet voor hoe je kunt overleven?).

muziek verzacht de zeden

Gister las ik een interview in Opzij met Dolf Jansen. Hij vertelde dat hij mensen vroeg naar hun angsten en dat daar praktisch nooit een modebewuste angst bij zat als 'angst voor terrorisme' of 'een tsunami over Nederland'. Meestal riepen mensen gewoon dat ze bang waren voor spinnen of dat hun kind zou sterven, of dat ze bang waren voor het donker.
Hij verbaasde zich erover dat hij nooit hoorde dat iemand bang is voor de toekomst, dat armoede haar zal treffen. Maar ik kan hem bij deze (Dolf, mede-Ouderkerker, hoor je me?) geruststellen: ik wel. Dat is mijn angst. Ik vind het afschuwelijk dat ik die angst heb. Maar nu alweer een tijdje officieel werkloos zijnde voelt dit als een reële angst. En wat ik nóg afschuwelijker aan mezelf vind is dat ik bang ben voor de - houd je vast, dit is echt heel erg - economische opmars van China. Ik ben bang dat ik nooit echt leuk werk zal vinden, en dat het Europa economisch steeds slechter gaat en dat ik een typisch voorbeeld zal zijn van de neergang van Neerland.
Dat tegen de tijd dat ik kinderen heb die in de leeftijd zijn om te gaan studeren, ik geen cent te makken heb. Dat ik zal nalaten de toekomstige generatie, laat staan mezelf, te verheffen. Dat ik zal verrotten in isolatie en liefdeloosheid.

Noot: de titel van dit stukje heet slechts zo omdat ik dat spreekwoord deze week tegenkwam, geen idee had dat het een spreekwoord was en het mooi vind.

wonderlijke woorden (6): heelalverwarming

Op bezoek bij G. die in een groot huis woont aan de Oudegracht met een enorme gang. Het had gesneeuwd en ik legde naïef mijn wit van sneeuw geworden rode sjaal op de verwarming, er vanuit gaande dat die wel aan zou staan. Maar dat bleek niet zo te zijn. G. legde het uit: "die verwarming staat nooit aan. Dat is heelalverwarming." Op mijn vragende blik legde ze uit: "Die gang is zoo groot, dat kan die verwarming nooit aan in haar eentje. Die maakt alleen het heelal warm."
Wat op zich wel mooi is, als je niet aan de geijkte broeikaseffecten denkt.
Overigens bestaat heelalverwarming écht. Immers, de zon verwarmt de aarde en dat gaat via het heelal (toch?).

Een meisje vroeger bij mij op de opleiding moest altijd lachen om hoe ik het woord heelal uitsprak. Ik zei nooit 'hélal', maar: heel-al. Wat het zo'n woord maakt, waar newagers zo van houden, dat je woorden opsplitst en op die manier een 'extra' betekenis aan woorden geeft die ze óf al-lang hebben óf die simpelweg in tegenspraak is met hun etymologie. Zeer irri-tant.